All Posts tagged ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ

ตอนที่136: การกดทับเส้นประสาทที่พบบ่อยในรยางค์บน

ตอนที่136: การกดทับเส้นประสาทที่พบบ่อยในรยางค์บน

การกดทับเส้นประสาทที่พบบ่อยในรยางค์บน

(Common Entrapments in Upper Extremity)

แม้ว่าเส้นประสาทสามารถถูกกดทับ ณ ตำแหน่งใดก็ได้ตั้งแต่ออกจากไขสันหลัง (Spinal cord) จนถึงปลายเส้นประสาท แต่ตำแหน่งที่พบการกดทับบ่อยๆ จะมีชื่อเรียกแตกต่างกัน ชื่อเรียกบางชื่อสามารถการกดทับเส้นประสาทได้หลายเส้น เช่น Saturday night palsy อาจเกิดการกดทับเส้นประสาท radial หรือ median หรือ Ulnar ก็ได้ การวินิจฉัย Saturday night palsy นั้น อาศัยเหตุการณ์ที่ผู้ป่วยหลับลึกเป็นเวลานานจากการเมาสุรา แล้วบริเวณต้นแขนถูกกดทับโดยศีรษะของผู้ป่วยหรือโดยพนักเก้าอี้ ซึ่งแพทย์ผู้เริ่มให้การวินิจฉัยอาศัยอยู่ในประเทศอังกฤษซึ่งนิยมเลี้ยงฉลองดื่มสุราในคืนวันเสาร์ อาการและอาการแสดงที่พบบ่อยที่สุดใน Saturday night palsy คือ Wrist drop ซึ่งเกิดจากการกดทับเส้นประสาท radial

ตารางแสดงตำแหน่งพบการกดทับเส้นประสาทบ่อยๆของเส้นประสาทแต่ละเส้นและชื่อเรียก

Nerve

Site

Lesion

Median

Shoulder girdle

Saturday night palsy, Honeymoon palsy

Elbow

Pronator teres syndrome,

Anterior interosseous nerve syndrome

Wrist

Carpal tunnel syndrome

palm

Entrapment of digital nerves

Ulnar

Shoulder girdle and axilla

Saturday night palsy
 

Elbow

Cubital tunnel syndrome,

Tardy ulnar palsy

Wrist

Guyon canal syndrome

Radial

Axilla

Saturday night palsy, Honeymoon palsy

Forearm

Posterior interosseous nerve syndrome,

Radial tunnel syndrome

Wrist Cheralgia parathetica, Wartenberg’s syndrome

  

 การกดทับเส้นประสาทมีเดียน (Compression Neuropathy of Median nerve)

กายวิภาคทางคลินิก (Clinical Anatomy)

Compression Neuropathy of Median nerve

รูปที่ 1 กายวิภาคของ Median Nerve กล้ามเนื้อที่เลี้ยงโดยเส้นประสาทเส้นนี้ และตำแหน่งการกดทับที่พบบ่อย

การกดทับเส้นประสาทมีเดียนในบริเวณข้อมือ

Carpal Tunnel Syndrome

Carpal Tunnel Syndrome

รูปที่ 2 กายวิภาคของ carpal tunnel ขอบเขตทางด้าน Volar คือ transverse carpal ligament ส่วนด้านอื่นๆ คือ carpal bone

 

ลักษณะทางคลินิก

            ปวด-ชามือทางด้านนิ้วโป้ง จนถึงนิ้วนางฝั่ง radial เป็นบริเวณที่เลี้ยงด้วย median nerve บางครั้งอาจมีอาการปวดในส่วนของสะบักและแขนได้ มักมีอาการมากในช่วงกลางคืน หรือในช่วงที่ทำงานหนักซ้ำซาก

การกดทับเส้นประสาทมีเดียนในบริเวณข้อศอก

Median Nerve Compression in Elbow

            การกดทับเส้นประสาทมีเดียนในตำแหน่งส่วนต้นต่อข้อมือนั้น พบได้น้อยมากเมื่อเทียบกับ Carpal tunnel Syndrome นอกจากนี้ผู้ป่วยบางคนอาจมีการกดทับร่วมกันทั้งสองตำแหน่ง อาการแสดงอาจเกิดกับเฉพาะแขนงสั่งงานกล้ามเนื้อ (motor branch) ในกรณีของ anterior interosseous nerve syndrome หรือ อาจเกิดกับทั้งการรับความรู้สึกและการสั่งงานกล้ามเนื้อในกรณีของ Pronator syndrome

Pronator Teres Syndrome

            มีอาการแสดงคือ ปวดข้อศอกแขนส่วนต้น และมีการรับความรู้สึกที่ผิดปกติในบริเวณที่เลี้ยงด้วยเส้นประสาทมีเดียน มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อแขนที่ถูกเลี้ยงด้วย median nerve

การกดทับเส้นประสาทอัลน่า (Compression Neuropathy of Ulnar Nerve)

            กายวิภาคทางคลินิก (Clinical anatomy)

Compression Neuropathy of Ulnar Nerve

รูปที่ 3 กายวิภาคของ Ulnar nerve กล้ามเนื้อที่เลี้ยงโดยเส้นประสาทเส้นนี้ และตำแหน่งการกดทับที่พบบ่อย

Guyon’s Canal Syndrome

                        เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Ulnar tunnel syndrome คือการกดทับเส้นประสาทอัลน่าในบริเวณข้อมือ เรียกว่า Guyon’s canal จะมีอาการชาเฉพาะบริเวณทางด้านล่างของนิ้วก้อยและนิ้วนางทางด้าน Ulnar ครึ่งนิ้ว และมีการอ่อนแรงเฉพาะกล้ามเนื้อในมือ

การกดทับเส้นประสาทอัลน่าในบริเวณข้อศอก

Cubital Tunnel Syndrome

            การกดทับของเส้นประสาทอัลน่า (Ulnar nerve) บริเวณข้อศอก เป็นตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดของเส้นประสาทอัลน่าและพบบ่อยรองจาก Carpal tunnel syndrome ผู้ป่วยมีอาการปวดบริเวณส่วนต้นของแขนด้านในซึ่งอาจปวดร้าวไปส่วนต้นหรือส่วนปลายก็ได้ มีอาการมากในช่วงงอข้อศอก และตอนกลางคืน มีความผิดปกติของการรับความรู้สึกบริเวณที่เลี้ยงด้วย ulnar nerve คือนิ้วก้อยและนิ้วนางฝั่ง ulnar ทั้งทาง volar และ dorsal มีการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อที่เส้นประสาทสั่งงาน หากการกดทับรุนแรงและเป็นมานานจะพบว่ากล้ามเนื้อในมือฝ่อลีบลง (hand intrinsic muscle atrophy)

การกดทับเส้นประสารทเรเดียน (Compression Neuropathy of Radial

Nerve)

            กายวิภาคทางคลินิก (Clinical Anatomy)

Compression Neuropathy of radial nerve

รูปที่ 4 กายวิภาคของ radial nerve กล้ามเนื้อที่เลี้ยงโดยเส้นประสาทเส้นนี้ และตำแหน่งการกดทับที่พบบ่อย

อาการข้อมือตกจากการทับเส้นประสารทเรเดียน

(Saturday Night Palsy)

            อาการและอาการแสดงที่พบบ่อยที่สุดใน Saturday night palsy คือ ข้อมือตก (Wrist drop) ซึ่งเกิดจากการกดทับเส้นประสาท radial ในบริเวณต้นแขน การวินิจฉัย Saturday night palsy นั้น อาศัยเหตุการณ์ที่ผู้ป่วยหลับลึกเป็นเวลานานจากการเมาสุรา แล้วบริเวณต้นแขนถูกกดทับโดยศีรษะของผู้ป่วยหรือโดยพนักเก้าอี้ ซึ่งแพทย์ผู้เริ่มให้การวินิจฉัยอาศัยอยู่ในประเทศอังกฤษซึ่งนิยมเลี้ยงฉลองดื่มสุราในคืนวันเสาร์ ในปัจจุบันการวินิจฉัยภาวะนี้ไม่ยึดติดกับวันเสาร์ หากมีเหตุการณ์คล้ายคลึงกันในวันใดก็ยังให้ชื่อว่า Saturday night palsy

Posterior Interosseous Nerve Syndrome and Radial Tunnel Syndrome

            กลุ่มอาการทั้งสองเกิดจากการกดทับ Radial nerve ในบริเวณข้อศอก แต่อาการแสดงนั้นแตกต่างกัน โดย Posterior interosseous nerve (PINS) นั้นจะมีการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อที่เลี้ยงด้วย Posterior interosseous nerve ได้แก่ กล้ามเนื้อ supinator, Extensor carpi ulnaris (ECU), Extensor digitorum communis (EDC), Extensor indicis, Extensor pollicis longus and brevis (EPL,EPB) ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถเหยียดนิ้วได้ แต่ผู้ป่วยจะเหยียดข้อมือขึ้นได้โดยอาศัย Extensor carpi radialis longus (ECRL) ซึ่งถูกเลี้ยงโดยแขนงของ radial nerve เหนือต่อ PIN

PIN Syndrome

รูปที่ 5 ลักษณะมือผู้ป่วย Posterior interosseous nerve palsy ผู้ป่วยไม่สามารถเหยียดนิ้วได้ แต่ผู้ป่วยจะเหยียดข้อมือขึ้นได้ โดยอาศัย Extensor carpi Radialis longus (ERCL) ซึ่งถูกเลี้ยงโดยแขนง Radial nerve เหนือต่อ PIN

Radial Tunnel Syndrome

            ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการปวด อาจอ่อนแรงจากอาการปวด ไม่ใช่อ่อนแรงจากการที่ไม่สามารถสั่งงาน (paralysis)

Superficial radial nerve compression

(Wartenberg Syndrome/Cheralgia Paresthetica)

            เกิดจากการกดทับ Superficial radial nerve บริเวณข้อมือ ซึ่งเส้นประสาทจะผ่านออกมาระหว่าง ERCL กับ brachioradialis (BCR) เหนือต่อข้อมือ 9 ซม. เส้นเอ็นทั้งสองจะหนีบเส้นประสาทได้โดยเฉพาะทำท่าคว่ำมือ (pronate) นอกจากการกดทับจากเส้นเอ็นของ ERCL และ BCR ยังอาจมีสาเหตุจากการกดทับจากการสวมใส่นาฬิกาหรือสร้อยข้อมือ หรือกำไลที่รัดแน่นในบริเวณนี้มีชื่อว่า wrist watch syndrome

>>> ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่  http://www.firstphysioclinics.com

>>> เฟิร์สฟิสิโอคลินิกกายภาพบำบัด (FIRSTPHYSIO)

>> > LINE ID: 0852644994

>>> TEL. 085-264-4994

 

 

 

 

 

More

ตอนที่135: กายภาพบำบัดในผู้ป่วยผ่าตัด Gastrojejunostomy

กายภาพบำบัดในผู้ป่วยผ่าตัด Gastrojejunostomy

การผ่าตัดแบบ gastrojejunostomyหรือ Billroth II เป็นการผ่าตัดโดยนำเอากระเพาะอาหารส่วนล่างออกและนำกระเพาะอาหารส่วนบนไปเย็บต่อกับลำไส้เล็กส่วนกลาง  โดยการผ่าตัดชนิดนี้จะทำในผู้ที่เป็นที่เป็นกระเพาะทะลุ, ลำไส้เล็กอุดตัน หรือในรายที่มีอาหารคั่งค้างในกระเพาะอาหาร  โดยการผ่าตัดนั้นแพทย์จะผ่าในแนวกลางลำตัวตั้งแต่ระดับเหนือสะดือจนถึงกระดูกหน้าอกรอยผ่าตัดในแนวกลางร่างกาย

ภาวะแทรกซ้อนที่มักพบในผู้ป่วยหลังผ่าตัด Gastrojejunostomy

 1.ปอดแฟบหลังผ่าตัด (Post-operative atelectasis)

2.เกิดภาวะปอดอักเสบหรือปอดอักเสบบริเวณท่อลม (Pneumonia or bronchopneumonia)

3.การเกิดหลอดเลือดดำอุดตัน (Deep vein thrombosis)

4.การเกิดลิ่มเลือดอุดที่ปอด (Pulmonary embolus)

5.การเกิดภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด (pleural effusion)

6.กล้ามเนื้ออ่อนแรงทั่วๆ ไป (general muscle weakness)

7.การติดเชื้อที่แผล (wound infection)

กายภาพบำบัดผู้ป่วยหลังผ่าตัด Gastrojejunostomy

  1. การฝึกการหายใจโดยเน้นขยายของทรวงอกส่วนล่าง

*โดยนำมือมาจับที่ชายโครงทั้งสองข้าง

* หายใจเข้าชายโครงบานออก  หายใจออกชายโครงยุบ

 

  1. การฝึกหายใจโดยใช้กระบังลม

*โดยนำมือทั้งสองข้างวางไว้ที่หน้าท้อง

*หายใจเข้าทางจมูกท้องป่องออก หายใจออกเป่าลมออกทางปากยาว ๆ

 

  1. การฝึกการไอและ huffing เพื่อระบายเสมหะ

*โดยการนั่งกอดหมอนไว้ที่ท้อง  ขณะไอให้กอดหมอนและโน้มตัวไปข้างหน้า

 

 

 

>>> ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่  http://www.firstphysioclinics.com

>>> เฟิร์สฟิสิโอคลินิกกายภาพบำบัด (FIRSTPHYSIO)

>> > LINE ID: 0852644994

>>> TEL. 085-264-4994

 

More